کوسه ماهیها از گروه ماهیان غضروفی با بدن دوکی شکل هستند که اجداد آنها در 450 میلیون سال قبل میزیستهاند. کوسهها از ذخایر پرارزش آبزی هستند که از گذشته نه چندان دور به علت سودجویی و استفاده از گوشت، روغن سرشار از ویتامین، بالهها، پوست، دندانها و نیز به دلیل ذهنیت منفی، شناخت نادرست و وحشت بیمورد از این حیوان، مورد هجوم بیرحمانه بشر قرار گرفتهاند.
این نوع ماهی دارای بزرگترین کبد در بین آبزیها بوده و برای دریافت میدان الکتریکی طعمه خود از دستگاهی به نام آمپوللورنزی استفاده مینماید. همچنین این نوع ماهی در عمق عضلات خود دارای مبدلهای حرارتی است که دمای بدن آن را 10 درجه سانتیگراد بالاتر ازمحیط آب نگه میدارد.
در آبهای خلیج فارس 7 خانواده کوسه ماهی وجود دارد که عبارت است از:
1- کوسه ماهی درنده
نام انگلیسی: Requiem sharks
نام علمی: Carcharhinidae
در جنوب کشور به آن بمبلک یا کولی میگویند. بیشتر، بچهزاست و بچههای حاصله دو قلو هستند. اندازه این نوع کوسه ماهی حدود یک متر است و کوسه چانه سفید از این خانواده جزء خطرناکترین کوسهماهیهای خلیج فارس به شمار میآید. همچنین کوسه درنده کارون تنها کوسه از این خانواده است که در آبهای داخلی ایران یافت میشود. به اعتقاد برخی علت اصلی ورود این کوسه به رودخانههای اطراف کارون علاقه به خوردن خربزه و خرما است.
2-کوسه گربه ماهی
نام انگلیسی: Bambo sharks
نام علمی:Hemisyllidae /orectolobidae
علت اصلی استفاده از کلمه گربه در نام این نوع کوسه ماهی، دارا بودن سبیلک است. در هر سوراخ بینی یک زائد نخی شکل به نام سبیلک وجود دارد. همچنین در این خانواده سر از ناحیه پشتی به شکمی فشرده شده است. این نوع ماهی بسیارخطرناک و حریص بوده و به صورت دسته جمعی حرکت میکند.
3-نهنگ کوسهها یا کوسه کر
نام انگلیسی: whale sharks
نام علمی: Rincodon tidae
اعضای این خانواده دارای یک دهان انتهایی و رژیم غذایی پلانکتونخواری هستند. همچنین این ماهیها دارای یک جفت سبیلک در سوراخ بینی خود نیز هستند.
4-کوسه ماهی سر چکشی
1- نام انگلیسی: Scalloped hammed head
2- نام علمی: Sphranidae
این خانواده دارای دو برجستگی در دو طرف سر خود هستند که آنها را به چکش شبیه میسازد. چشمها و بینی روی این برجستگیها قرار گرفتهاند. برخی معتقدند که این شکل (برجستگیهای دو طرف سر) به ماهی قدرت احاطه بیشتری روی محیط میدهد.
5- کوسه روباه دریایی
نام علمی: Alopiidae
نام انگلیسی: Thresher sharks
در این نوع کوسه ماهی، شاخه بالاییِ باله دمی بسیار بلند بوده و به همین دلیل به نام روباه خوانده میشود.
6- كوسه ماهي شكاري
نام انگليسي: Houndsharks
نام علمي: Triakidae
اعضاي اين خانواده داراي دهان تحتاني و پلك سوم و فاقد سبيلك هستند.
7- كوسه ماهي گورهخري
نام انگليسي: Zebra Sharks
نام علمي: Stegostomatidae
اين نوع ماهي داراي باله دمي بسيار بلند و ممتد بوده و داراي يك جفت سبيلك نیز هست.
منابع:
1- ماهی شناسی سیستماتیک ، عسکری ، نقش مهر
2- ماهی شناسی ، بابا مخیر (جزوه درسی )
گردآوری وتألیف: عنایتی